Archief 2.0

Nederlandse en Vlaamse archivarissen in beweging

Joost Salverda

Verleden hebt je, toekomst moet je maken. Denk mee over het Archief van de Toekomst!

Beste 2.0 collega's,

Het is fantastisch om te zien wat 2.0 aan mogelijkheden biedt voor het bereiken en bedienen van klanten. Soms hypes, maar zeker ook mogelijkheden die blijven. De mogelijkheden zijn eindeloos! Maar hoe zit dat over vijf of tien jaar? Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de dienstverlening aan onze klanten? Toegegeven dat hier al diverse onderzoeken naar gedaan zijn, maar er is vast meer...

Vanuit de werkgroep Kwaliteit van BRAIN wil ik jullie vragen om met ons mee te denken over het Archief van de Toekomst, om zo te komen tot een visie en een horizon voor de dienstverlening in de toekomst. Credo: durf te dromen! Met deze visievorming wil de werkgroep kwaliteit komen tot een dienstverleningshandvest voor de toekomst, als uitdaging voor de doorontwikkeling van het huidige handvest. Zowel klanten als collega's als andere belangstellenden zijn welkom om mee te denken. Suggesties voor andere blogs, fora of sites waarop dit bericht geplaats zou kunnen worden zijn uiteraard ook welkom.

Geef je visie en discussieer mee op http://forum.archieven.org/index.php?topic=21604.0

"Verleden heb je, toekomst moet je maken!" (Marc Andries).
Namens de kwaliteitsgroep van BRAIN

Joost Salverda

Tags: denktank, dienstverlening, klanten, toekomst

Hierop reageren

Berichten in deze discussie

Beste allen,

Het archief van de toekomst moet in ieder geval een goed vindbaar archief zijn. De gebruiker moet weten wat hij daar kan vinden (en wat elders). Het lijkt erop dat het publiek allerlei kanalen gebruikt om aan informatie te komen en wikipedia is de meest gebruikte daarvan. Hierop staat bijna alleen maar informatie gegenereerd door privé personen, moeten instellingen ook hun content hierop gaan zetten? Of mag het aanbod versnipperd blijven over verschillende plarforms?

Ik was onlangs op de bijeenkomst van Mediamatic Kom je ook? 2. (voor samenvatting zie: www.bernadineypma.com) Hier gaf Frankie Roberto te kennen dat hij niet gelooft in het nut van nieuwe platforms daar ze de gebruiker niets nieuws zouden bieden. Het publiek zoekt volgens hem al via wikipedia, youtube en flickr en een platform werkt alleen als het iets extra's biedt. Ik vind dit een geloofwaardig verhaal. Maar hoe moet je als instelling dan je content via die kanalen aanbieden? Op wikipedia moet het in encyclopedische vorm en je hebt weinig controle op de reacties van privé schrijvers op dat medium. Een eigen wiki laat zich beter controleren... zo zijn er veel bedenkingen te maken.

Maar vooral, hoe trek je bezoekers naar je nieuwe platform? Hoe komen ze achter het bestaan ervan? Traditionele kanalen lijken mij niet toereikend. 'Al surfend' moet het publiek op het platform komen omdat dát de meest uitgebreide en betrouwbare informatiebron is.

In een handvest of visie voor het archief van de toekomst moet dus worden gekeken naar alle archieven en hoe deze zich presenteren naar het publiek toe maar ook ten opzichte van elkaar.

Hierop reageren

Ik denk dat Frankie Roberto de spijker op zijn kop slaat.
Weer een nieuw platform voor weer een aparte archiefdienst, daarmee maak je de vindbaarheid niet beter. Of je verenigd je ergens, of je sluit aan bij wat al bestaat en goed werkt.

Welke keuze je ook maakt, zorg ervoor dat je data niet opgesloten zitten in je eigen systemen, in je eigen website, maar zorg er uitsluitend voor dat iedereen er overal over kan beschikken. In welke applicatie online of offline dan ook.

De veronderstelling dat je ergens de meest uitgebreide en betrouwbare informatie aanbiedt is leuk, maar de vraag is (en dat is serieus) of mensen wel naar de meest betrouwbare en volledige informatie op zoek zijn. En hoe ver willen ze zoeken om die informatie te vinden.

Wikipedia is natuurlijk een platform om je informatie op aan te bieden. Je kunt toch gewoon als instelling je verhaal daar kwijt? Net zo goed als ieder ander. En een link maken naar je eigen database, archief of fotocollectie met meer info staat je dan vrij. Lijkt me een prima methode om meer mensen kennis te laten nemen van jouw instelling en tenminste van de (juiste) informatie.

Het wordt tijd dat we elkaar niet meer als concurrenten zien, maar als bondgenoten die elkaar hard nodig hebben in een wereld waar versnippering tot verdeling van middelen en ideeën leidt. Hoe? Tja, als ik dat wist dan vertelde ik je dat!

Hierop reageren

Hallo Bernadine en Luud,

Ik ben niet erg kapot van de beperkingen die een kanaal als Wikipedia aan leveranciers van informatie oplegt. Als je daar geen invloed op hebt, dan bestaat er een flinke kans dat de geplaatste informatie dusdanig wordt gewijzigd dat pogingen om de weg te wijzen naar de plek op internet waar je je betrouwbare informatie hebt weggezet weer teniet worden gedaan. Dat je je er met niet al te veel inspanning als instelling kunt profileren is natuurlijk een kans die je niet moet laten liggen. Op platforms vindbaar zijn betekent ook actief trends op internet volgen en er op inspelen met je publiciteit.

Een gewaardeerde website wordt natuurlijk door allerlei gebruikers (en kanalen) gelinkt. Omgekeerd zou je zelf ook informatie kunnen aanleveren die vrij is van beperkingen, zodat anderen deze kunnen gebruiken voor hun eigen website. Bepaalde groepen bezoekers zullen dan nooit op de site van jouw instelling terechtkomen, maar dat hoeft natuurlijk ook niet het heilige doel te zijn. Er zijn groepen bezoekers die zelf een platform creëeren dat soms veel beter is toegesneden op hun wensen dan dat van jou.
Ik denk dat je als erfgoedinstelling een belangrijke rol hebt in het aanleveren van betrouwbare informatie, waarvan je op een of andere manier altijd de bron kunt achterhalen.
Surfend terechtkomen op de juiste plek kan dan via ellerlei richtingen: treffers in een zoekmachine (als je tenminste doorzoekbaar bent), portals, verwijzingen vanuit andere platforms.enz.

Ik ben het helemaal met je eens dat je je als instellingen in de breedte aan het publiek moet presenteren met een herkenbaar gezicht en een vertrouwde uitstraling. Een collectie Nederland met expertwebsite op rijks/provinciaal/regionaal en lokaal niveau en daarbij het streven om je wel te onderscheiden, maar er ook voor te zorgen dat er een zekere eenheid aan de achterkant bestaat (vereenvoudig het zoeken door samen te bedenken hoe je je informatie aanbiedt en doorzoekbaar maakt, bekijk op welke vlakken je elkaar raakt en presenteer die op een herkenbare manier op alle platforms).

Ik sluit me bij Luud aan voor wat betreft de vraag of mensen wel op zoek zijn naar wat jij vindt dat je ze moet aanbieden. Een deel waarschijnlijk wel en dat zijn dan ook de vaste klanten van je platform, maar een groot deel zal al snel tevreden zijn met informatie zonder verificatiemogelijkheid.

Ik denk dat je, als je elkaar niet wil beconcurreren, de samenwerking actief moet zoeken en uitdragen. En nee, je zult niet iedereen meekrijgen. Desondanks is iedere stap op weg er weer een in de goede richting. De mate waarin je daarbij succesvol bent zal mede bepalen of anderen het voorbeeld zullen volgen. Daarnaast zijn er allerlei mogelijkheden om te beïnvloeden: een beroepsvereniging, branchevereniging, diensthoofdenoverleg enz. Dat lijkt een doodoener, maar dat is het allerminst. Als je vooruit wil in de breedte kun je niet anders dan zorgen dat je je idee op deze plekken spuit en meepraat over de vraag hoe je tot realisatie kunt komen.

De lat ligt hoog, maar dat zie ik eerder als motivatie. Een uitdagende horizon met een nastrevenswaardig ideaal, dat je zelf mee dichterbij kunt brengen.

Hierop reageren

@Joost: Op een kanaal als Wikipedia hebben wij net zoveel invloed als willekeurig welke andere gebruiker dan ook. Dat wij moeten wennen aan deze voor ons onbekende vorm van gelijkwaardigheid, verlies van ons monopolie en onze authoriteit enzovoort, da's een tweede.

Want ja, als je alleen maar wilt linken naar jouw betrouwbare bronnen, dan kun je er inderdaad donder op zeggen dat je links op Wikipedia de volgende dag zijn weggehaald. Da's niet omdat Wikipedia niet houdt van betrouwbare bronnen, maar da's om hele andere, ontzettend legitieme redenen, die ook duidelijk staan uitgelegd als je Wikipedia binnenstapt als instelling.

Wij moeten dus gewoon leren om te gaan met deze nieuwe manier van kennis delen. Ik geloof heilig in dit soort communitywerk. En als er een ding niet heilig is, dan is dat de eigen website en het bezoek aldaar. Het is immers ook geen doel om volk naar ons gebouw te lokken. (Toch?) Het gaat erom dat we onze betrouwbare - natuurlijk - informatie snel en naar tevredenheid aan de man/vrouw brengen, waar dan ook, hoe dan ook.

En ik geloof niet in een collectie Nederland met een expertwebsite en zo, zeker niet als ik alle onderhangende niveau's zie. Niet dat ik een dergelijk systeem niet zou toejuichen, maar ik geloof gewoon niet in de praktische haalbaarheid daarvan, gezien de grote verschillen tussen alle archiefdiensten. Helaas zie ik iedere dag voorbeelden van dat gelijk, ook al willen we nog zo graag het andere.

Dat wil niet zeggen dat we dat dan maar op moeten geven - hoe meer samenwerking hoe liever immers, minimaal op het vlak van kennis en ideeën uitwisselen en zo - maar voor het overige zie ik ook graag de voordelen van al die verschillende richtingen die we met z'n allen individueel opgaan. Uniformiteit doodt namelijk vaak ook creativiteit, en da's dan weer zonde.

Er moet echter in de hoofden van velen nog een berg veranderen...

Hierop reageren

Is 'Archief 2.0' niet dé plek om deze discussie te voeren, i.p.v. het Archiefforum?

Het Manifest lijkt mij een goed uitgangspunt, m.n. de eerste twee 'geboden' spreken mij erg aan. Om de tweede richtlijn ('Ik stel mezelf op de hoogte van de informatiecultuur van mijn gebruikers en zoek naar manieren om wat ik leer te incorporeren in de diensten die mijn archiefdienst aanbiedt') werkelijk te volgen zou iedereen in de archiefsector 'wat zou google doen?' waarschijnlijk moeten lezen ('een beter milieu begint bij jezelf!' bedenk ik mij schuldbewust).

Wat betreft content zal er dank ik steeds meer en op steeds grotere schaal samengewerkt gaan worden. Binnen de sector omdat één meer weten dan twee en informatie waardevoller wordt wanneer je het binnen een bredere context kunt aanbieden. Buiten de sector omdat dit de sleutel is tot innovatie! De 'archiefsector' zal steeds onherkenbaarder worden, ik denk dat grenzen tussen erfgoedinstellingen steeds meer vervagen en dat er steeds meer gesproken zal worden over de 'erfgoedsector'. Digitale collectie zal een steeds grotere rol gaan spelen. Ook omdat hier de UGC om de hoek komt kijken, de bezoeker die de collectie van archieven in een persoonlijk kader plaatst, dan wordt de collectie voor een groter publiek interessant en dus: toegankelijker.

Daarnaast zal het archief als gebouw denk ik blijven bestaan, maar eerder als plek van ontmoeting en beleving. Het 'echt' vasthouden van een document waar je naar opzoek bent zal altijd meerwaarde hebben t.o.v. het bekijken van een scan. Evenals het face-to-face ontmoeten van mede-onderzoekers en gelijkgestemden meerwaarde heeft t.o.v. het chatten via de webcam. De omgeving van het archief zal tevens een grotere rol gaan spelen, documenten zullen dankzij nieuwe technologieën directer gekoppeld kunnen worden aan de omgeving (het huis, het plein, de straat) waar in het document over gerept wordt bijv.: http://www.vergetenbombardementmiddelburg.nl/.

Voor educatie in archieven zou ik iedereen willen wijzen op het volgende initiatief van Kennisnet: http://www.surfnetkennisnetproject.nl/.

Hierop reageren

Hierop reageren

RSS

© 2010   Gemaakt door Christian van der Ven   Verzorgd door .

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden