Over NSB-roman Porselein en goed of fout

De digitale archivaris - Christian van der Ven - blogde er al over: 'Gelezen: Bettina Drion - Porselein'. Het toeval wil dat ik de schrijfster enkele weken geleden interviewde voor een artikel. Vanuit mijn studie Cultuurwetenschappen aan de Open Universiteit ben ik namelijk redactielid voor het blad Locus, Tijdschrift voor studenten en docenten. Eén van de rubrieken daarin is 'Een leven na(ast) de OU'. Bettina Drionkwam daarvoor in aanmerking aangezien zij zowel student Cultuurwetenschappen is als schrijfster van beroep.

Zoals Christian schrijft, deed Drion onder andere onderzoek in zowel het BHIC als in het NA. Ze vond er de benodigde informatie voor de reconstructie van het verhaal van haar grootvader. Want waarom werd hij terechtgesteld op 3 mei 1945? Welk bloed kleefde er aan zijn handen? Dat was een zeer beladen kwestie voor niet alleen Bettina, maar vooral voor haar vader. Zo vertelde Bettina in het interview dat het schrijfproces vijf jaar lang duurde: vader was er nauwelijks aan toe om het taboe te doorbreken.

In dit boek gaat het vooral over de motieven van 'Sam' om zich aan te sluiten bij de NSB én over 'Susan' de kleindochter die het beladen verleden nog steeds met zich meetorst. De vondsten in de archieven geven enigszins uitsluitsel over wat er gebeurde, hoewel dat niet helemaal duidelijk is (zo vond ook Christian). Toch biedt het boek een nieuw perspectief op het 'goede' en 'foute' in de oorlog. Begrippen die we ook weer hoorden rondom het gedicht 'Foute keuze' van Auke de Leeuw.

Mag ik stellen dat deze begrippen misschien niet meer zo bij onze huidige generatie passen en dat die nog vooral uitgedragen en in stand worden gehouden door de vorige generaties? Want ik zou graag met een persoonlijke noot (lees: moraal ;-)) willen besluiten ten aanzien van de 'oorlogsverhalen' waarmee we onze jongeren en leerlingen nog steeds confronteren. In hoeverre bieden we hen primaire bronnen aan en laten we de keuze voor 'goed', 'fout' en 'grijs' aan hen? In hoeverre mogen zij denken en uitdragen wat ze willen of sturen wij hen door bepaalde informatiebronnen aan te bieden? Laten we een spreker in de klas komen met een 'slachtoffer'verhaal (willen we de leerlingen met hen doen sympathiseren) of durven we het aan om een 'Sam' als voormalig NSB-er voor de klas te zetten? Bieden de primaire archiefbronnen - objectief en neutraal als ze zijn - de uitkomst voor een hedendaagse meningsvorming op de Tweede Wereldoorlog?

Kunnen we daar in de toekomst met de archiefeducatoren eens over doorbabbelen? Voor nu is deze blog te kort en meer een aanzet om er eens op terug te komen. Voor wie het artikel wil lezen: het is hieronder in PDF zoals door mij en medestudent Kees van Putten geschreven.

Artikel OU Porselein

Weergaven: 511

Reactie van Christian van der Ven op 9 Mei 2012 op 15.29

Petra, bedankt dat je jullie artikel online hebt gezet. Erg leuk om meer over Bettina en de achtergrond van het boek te lezen. En ik begrijp nu ook beter waar de werkelijkheid is gestopt en het verhaal is begonnen.

Het educatieve punt wat je aansnijdt is interessant. De 'recente' gedachten over de grijswaarden tussen 'goed' en 'fout' en de discussies daarover, moeten natuurlijk doorvloeien in onderwijs en educatieve projecten. Omdat zowel archiefbronnen als persoonlijke verhalen/herinneringen in die gedachten en discussies steeds een rol spelen, is het logisch dat dit ook in het onderwijs zo zal zijn.

Het verhaal van Bettina - kleindochter gaat op zoek naar het familieverleden en probeert via bronnen en verhalen de mens achter de keuzes te vinden, begrip te krijgen en zich een 'oordeel' te vormen - lijkt me een vorm die ook voor leerlingen/studenten gebruikt kan worden. En die bovendien aansluit bij de generatie.

Goed punt voor jullie archiefeducatief overleg.

Reactie van Christian van der Ven op 12 September 2012 op 19.14

Zojuist een filmpje online gezet waarin Bettina vertelt over haar boek en het archiefonderzoek dat daaraan voorafging.

Opmerking

Je moet lid zijn van Archief 2.0 om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van Archief 2.0

Zoeken in Archief 2.0

Loading

© 2017   Gemaakt door Archief 2.0.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden